CONTOH RPP BAHASA BALI Kelas VII KTSP




Rencana Pelaksanaan Pembelajaran
(RPP)

Satuan Pendidikan      : SMP 
Mata Pelajaran : Bahasa Daerah Bali
Kelas / Semester          : VII / 2
Materi Pembelajaran   : Membaca Puisi.
Alokasi Waktu            : 1 x pertemuan (2 x 40 menit)

I.                   Standar Kompetensi
Mengungkapkan pikiran, perasaan, informasi dan pengalaman melalui pembacaan puisi.
II.                Kompetensi dasar
Membacakan sebuah puisi di depan kelas.
III.             Indikator
1)      Dapat menulis syarat- syarat membaca puisi
2)      Dapat membaca puisi Bali modern dengan ekspresi dan penjiwaan yang tepat.
3)      Dapat menentukan unsur-unsur intrinsik yang terkandung pada puisi.
IV.             Tujuan Pembelajaran
1.       Siswa dapat menulis syarat- syarat membaca puisi
      2. Siswa dapat membaca puisi Bali modern dengan ekspresi dan  penjiwaan yang tepat.
             3. Siswa dapat menentukan unsur-unsur intrinsik yang terkandung pada puisi.
Uraian Materi
Puisi Bali modern.
            Puisi Bali modern marupa puisi tradisi/purwa (tembang, gending)miwah puisi Bali anyar 9puisi Bali modern).
Puisi Bali anyar inggih punika karya sastra rikala ngemetuang manah tetueke ngangge srana basa Bali tur susunane kaiket nganutin kapatehan suara (rima), wirama (irama), wirasa (imaji), miwah kosa basa.
            Puisi Bali anyar dados kabaca deklamasi utawi kadaramatisasiang (kalampahang) olih para pangewacen. Yening sampun uning ring artin (teges) puisi pacing prasida ngawacen utawi deklamasi. Dadosne para pangwacen perlu pisan ngereh unteng, tetuek, miwah piteket indik napi sane kengin katekedang ring para pamiarsa. Sering mauruk mamaca puisi Bali anyar pacing prasida gelis uning napi sane kaunggahang, utawi karasayang olih sang pangawi (penyair) ring puisine punika.
            Srana (unsure intrinsik ) sane ngawangun puisi:
            Murda (judul), unteng (tema, tetuek), piteket (pesan), suara (rima), wirasa (rasa), lengkara , kosa basa (diksi), miwah wangun puisi (tifografi).
Murda.
Murda utawi judul puisi Bali anyar pacang nentuang pidaging puisi sane kasusun. Murda puisi Bali anyar dados marupa: pesengan (nama), genah (tempat), kahanan (keadaan), peristiwa.
Unteng
Unteng utawi suksma mateges pokok reraosan sane muatang sajeroning daging ring puisi Bali anyar. Unteng utawai tema puisi dados marupa: tema pendidikan, agama, nasionalisma, social, kepahlawanan, (kasinatrian), pitutur, piteket.
Piteket.
Piteket utawi amanat teges ipun wantah pabesen napi sane jagi pacang katekedang ring para pamiarsa.
Suara/wirama (rima, sajak).
Ring panyusunan puisi Bali anyar wenten pisarta utama sane kabuatang pisan mangda puisine becik kapireng, inggih ipun kapatehang suara. Suara pateh punika marupa aksara suara (vocal), utawi aksara wyanjana (konsonan).
Wirasa (emosi, perasaan)
Manah utawi karsa sang pangawi rikala nyurat puisi Bali anyar ngutamaang pisan napi sane mawasta wirasa. Tatujonnyane tan lian mangde idep sane kamanahang sang pangawi adung ring suksman, manah, rasa, karsa ring puisine sane kagurit.
Lengkara
Lengkara ring panyusunan puisi Bali anyar dados katugel-tugel malih antuk makudang-kudang akeh susunan baris lengkara. Susuna Bali anyar dados katulis antuk makudang-kudang baris, sane wenten marupa pada (bait) puisi. Tugel-tugelan lengkarane sane dados makudang- kudang baris puisi kapari nama enjambemen (potongan baris puisi). Baris puisi dados dawe bawak susunan lengkarane.
Kosabasa.
Wangun susunan puisi sane sinurat pacang nganggen kosabasa pilihan. Pilihan kosa basa sane mangge piniki kapari nama kosabasa utawi diksi. Kosabasa Bali sane mangge wenten kasorohang basa bali kapara, kasar, alus madia, alus sor, miwah alus singgih.
Wangun puisi (tifografi)
Wangun puisi Bali anyar sane katulis para pangawi wenten sane marupa papolosan, taler wenten sane tawah-tawah. Wangun puisi Bali anyar katandain olih susunan baris, wanda, kruna, lengkara miwah kosabasa.
            Ritatkala ngwacen puisi punika mangda becik wirama (penghayatan) patut pisan uning dumun napi sane kaunggahang, kamanahang, utawi piteken sane kengin katekedang olih sang pengawi. Sajeroning ngawacen puisi wenten uger-uger sane patut kauratiang inggih punika:
-          interpretasi inggih punika narka utawi daging /suksman puisi punika.
-          Penghayatan inggih punika nelebang unteng suksman puisi
-          Ekspresi inggih punika semita, semu utawi tata wedana
-          Olah vocal inggih punika suara sane jelas kapireng, sida minayang suara sane nganggen suara arda suara, suara cendek utawi lantang.
-          Nafas inggih punika ngampet angkihan, ngulengang angkihan.
-          Olah tubuh inggih punika gaya utawi gerakan.




PUISI BALI MODERN
WENGINE DOH
   Pikardi : Gede Parma
Yening sampun klabu wengine masineb
Ketus manahnyane nyingak praraine
Kausap kulitne kisut
Sampun sayan rungked
Kacoreng bukite kaja kaliput pedut
Wantah kijapan bintange sekadi matur panyembrama
“Sue sampun satuane tan kalanturang, indik kuning padine”
Engsek kayune mirengang gending ibukit
Sagare madune kanyudang wisia
Yaning sampun kalabu wengine kaunebang
Karasayang untune ogah
Bukiye kaja nyimpen subaya
Duk revolosine nyantos mangkin during kataur
Bulane alon-alon magingsir kabucun semenge
Gemah ripah kantun kadewatan

  1. Strategi dan Model Pembelajaran
1)      Pendekatan/ Strategi : Inquiri (menemukan sendiri)
2)      Metode/ Model Pembelajaran : Contextual Teaching and Learning.
  1. Kegiatan Pembelajaran
No.
Struktur
Kegiatan Guru
Kegiatan Siswa
Alokasi Waktu





1.





Pendahuluan
a.       Guru mengucapkan salam pembuka
b.      Guru mengabsen siswa
c.       Guru melakukan apersepsi
d.      Guru menyampaikan orientasi (tujuan pembelajaran, uraian kegiatan).
e.       Guru menyampaikan cakupan materi dan penjelasan uraian kegiatan meliputi guru menjelaskan secara singkat mengenai materi yaitu pembagian jenis puisi Bali, pengertian puisi Bali anyar, dan unsure intrinsic yang membangun puisi Bali anyar.

a.       Siswa mengucapkan salam pembuka.”Om Swastyastu”sebagai nilai religius
b.      Siswa memperhatikan dengan baik.(nilai disiplin)
c.       Siswa mendengarkan penyampaian tujuan pembelajaran dari guru.
d.      Siswa mencatat penjelasan guru.
10 menit












2.












Kegiatan Inti
Eksplorasi
a.       Menggali pemahaman siswa mengenai jenis-jenis puisi Bali, serta serta mengeksplor siswa mengenai pengertian puisi Bali anyar..
b.      Menggali pemahaman siswa mengenai unsure intrinsik pembangunan puisi Bali anyar.
a.       Siswa  berpikir dan membaca buku.(siswa kreatif)

15 menit
Elaborasi
a.       Guru memberikan penjelasan kepada siswa tentang tugas yang harus dilakukan.
b.      Guru memberikan tugas kepada siswa untuk membaca puisi  dan mencari unsur-unsur intrinsic yang terkandung pada puisi
c.       Siswa disuruh ka depan membacakan sebuah puisi.serta menjelaskan unsure- unsure yang ada pada puisi tersebut
d.      Siswa yang lain menilai  cara membaca puisi temanya  di depan kelas.
a.       Siswa mendengarkan dengan baik.
b.      Siswa memperhatikan dengan seksama.
c.       Siswa mendengarkan dengan tertib.
d.      Siswa membentuk kelompok.
e.       Perwakilan kelompok membaca puisi ke depan kelas.kelompok lain menanggapi dan menyampaikan unsur-intrinsik yang terdapt pada puisi( kreatif tanggung jawab dan kerja sama)
f.       Siswa lain menilai temannya.
30 menit
Konfirmasi
a.       Guru memberikan penguatan terhadap usaha-usaha yang dilakukan siswa.
b.      Guru mengadakan konfirmasi jika ada kesalahan siswa dalam membaca puisi.
a.       Siswa memperhatikan dengan baik.
b.      Siswa mendengarkan perkataan guru.

15 menit


3.


Penutup
a.       Guru membuat rangkuman dan refleksi tentang pelajaran yang telah berlangsung.
b.      Guru memberikan tugas membuat puisi Bali modern yang temanya bebas.
c.       Guru menutup pelajaran dengan menghaturkan paramasanti.

a.       Siswa membuat rangkuman.
b.      Siswa mencatat tugas.
c.       Siswa mengucapkan paramasanti.(nilai religius)

10 menit
Jumlah
80 menit
  1. Sumber Pembelajaran
1)      Buku Puspa Sari 1.
2)      Buku LKS Bahasa Bali Kelas VII
3)      Buku Teori-Apresiasi Sastra Bali Anyar.
4)      Buku Penunjang Sastra Bali Modern
  1. Penilaian
A.    Penilaian Proses
Penilaian dilaksanakan pada saat siswa mampu untuk membaca puisi didepan kelas.
Rubrik Penilaian Proses
No.
Nama
Indikator Penilaian
Jumlah Skor
Nilai
Ket.
A
B
C
D
1.
2.
3.
.
.
40.








Keterangan,
A         : Wiraga                                                         
B         : Semita                                                          
C         : Suara/vocal                                                   
D         : Intonasi                                

Skor ;         4 (sangat baik)
                  3 (baik)
                  2 (cukup)
                  1 (kurang)
                                             Skor yang diperoleh
Penentuan Nilai ; N =                                                    x 100
Skor Maksimal
Kualifikasi Nilai : Amat Baik = 90-100
                              Baik           = 80-89
                              Cukup       = 60-79
                              Kurang      = 0-59

B.     Penilaian Hasil Belajar
1.      Tekhnik Penilaian : Tes tertulis
2.      Bentuk Instrumen : Uraian
3.      Contoh Instrumen : Soal
Saurin pitaken ring sor!
1.      Napi murdan puisine sane kawacen iwawu?
2.      Napi unteng puisi ring ajeng?
3.      Indayang rereh piteket-piteket sane wenten ring puisi ring ajeng?
4.      Sapa sira sane ngawi puisi sane mamurda “Wengine odah”

Kunci jawaban
1.      Wengine Doh
2.      Kasinatrian (kapahlawanan duk jaman revolusi)
3.      Mangda uning kamelaratan bangsa Indonesiane.
4.      Gede Darma.
  1. Penskoran
No 1 jawaban benar nilainya 25
No 2 jawaban benar nilainya 25
No 3 jawaban benar nilainya 25
No 4 jawaban benar nilainya 25
Penugasan berstruktur
 Tegarang wacen puisi sane wenten ring lks hal 21 raris rereh unsur- unsur intrinsik sane wenten ring puisi punika !


Penugasan Mandiri tak terstruktur
Tegarang mekarya puisi soang- soang nganggen tema bebas!
                       

Mengetahui                                                                Singaraja          Januari 2011    
Kepala SMP Negeri 6 Singaraja                                      Guru Mata pelajaran


Komentar

Postingan Populer